Schildklieroperatie (Thyroïdectomie)

Een schildklieroperatie of thyroïdectomie is een chirurgische ingreep waarbij de schildklier geheel of gedeeltelijk wordt verwijderd. Deze operatie wordt uitgevoerd bij verschillende aandoeningen van de schildklier, zoals een te hard werkende schildklier, knobbels, of om cosmetische redenen.

Wat is de schildklier?

De schildklier is een vlindervormig orgaan in de hals, gelegen voor de luchtpijp. Ze bestaat uit twee kwabben die met elkaar verbonden zijn. De schildklier speelt een belangrijke rol in de stofwisseling door de productie van schildklierhormonen. Voor deze productie heeft de schildklier jodium nodig.

Bijschildkliertjes en zenuwen

Achter of in de schildklier liggen de bijschildkliertjes, vier kleine orgaantjes die het calciumgehalte in het bloed reguleren. Daarnaast lopen er belangrijke zenuwen in de buurt van de schildklier, zoals de nervus laryngeus recurrens, die instaat voor het functioneren van de stembanden. Bij schade aan deze zenuw kunnen er stemproblemen of ademhalingsproblemen optreden.

Wanneer is een schildklieroperatie nodig?

Een thyroïdectomie kan nodig zijn bij:

• Hyperthyreoïdie (overactieve schildklier) die niet met medicatie te behandelen is.
• Aanwezigheid van een knoop of knobbel in de schildklier, vooral als deze “koud” is en mogelijk kwaadaardig.
• Multinodulair struma: meerdere knobbels die druk veroorzaken op de luchtpijp of slokdarm, met slik- of ademhalingsproblemen.

Afhankelijk van de indicatie wordt de schildklier geheel of gedeeltelijk verwijderd.

Welke types schildklieroperaties bestaan er?

Er zijn verschillende soorten operaties mogelijk:

• Totale thyroïdectomie: de hele schildklier wordt verwijderd (vaak bij schildklierkanker).
• Subtotale thyroïdectomie: beide kwabben worden grotendeels verwijderd (bij struma of hyperthyreoïdie).
• Totale hemithyroïdectomie: één helft van de schildklier wordt verwijderd (bij een knobbel van onbekende aard).

Voorbereiding op de operatie

Voor een veilige ingreep:

• Meld het gebruik van medicatie (zoals bloedverdunners) en allergieën (pleisters, jodium, enz.) aan de arts.
• Zorg dat de huid van de hals proper is.
• Draag geen sieraden of juwelen en laat deze bij voorkeur thuis.

Hoe verloopt de schildklieroperatie?

• De operatie gebeurt onder algemene verdoving en duurt gemiddeld 90 tot 120 minuten.
• Je hoofd wordt achterover gelegd om de hals goed bereikbaar te maken.
• Er wordt een horizontale insnede gemaakt in een huidplooi, zodat het litteken later minder zichtbaar is.
• De chirurg probeert de stembandzenuwen en bijschildkliertjes te sparen.
• Soms wordt een drainagebuisje geplaatst, dat meestal binnen 24 uur wordt verwijderd.

Herstel na de operatie

• Je ervaart mogelijk keelpijn, vergelijkbaar met een keelontsteking. Deze verdwijnt na enkele dagen.
• Je verblijft 1 tot 2 dagen in het ziekenhuis, afhankelijk van de ingreep.
• Reken op 2 tot 3 weken werkonbekwaamheid.
• Je komt éénmalig terug voor wondcontrole. Nadien volgt de endocrinoloog u verder op.

Mogelijke complicaties bij schildklieroperatie

Hoewel een schildklieroperatie doorgaans veilig is, zijn er enkele risico’s:

1. Nabloeding of infectie

Kan optreden in het operatiegebied.

2. Schade aan de stembandzenuw

• Tijdelijke of blijvende heesheid of stemverlies.
• Een logopedist(e) kan helpen bij herstel.

3. Tekort aan bijschildklierhormoon (hypoparathyreoïdie)

• Tintelingen in vingers of spierkrampen.
• Behandeling: calcium- en vitamine D-tabletten.

4. Te weinig schildklierfunctie (hypothyreoïdie)

• Vermoeidheid, koudegevoel, constipatie, droge huid, haarverlies.
• Behandeling: levenslange inname van schildklierhormoontabletten.

5. Onvoldoende verwijdering van overactieve schildklier

• Mogelijk verdere behandeling met medicatie.

De kans op complicaties neemt toe bij grotere operaties of bij aanwezigheid van kanker.

Nazorg en opvolging

Enkele weken na de operatie wordt je bloed gecontroleerd. Indien nodig, word je opgestart met schildklierhormonen. Uw endocrinoloog bepaalt de verdere behandeling.