Liesbreuk of Dijbreuk
Een liesbreuk of dijbreuk is een vorm van buikbreuk waarbij het buikvlies door een zwakke plek in de buikwand naar buiten puilt. Zo’n uitstulping noemen we een hernia. De opening in de buikwand noemen we de breukpoort. Deze ontstaat meestal door een verzwakking van de buikspieren, maar kan ook aangeboren zijn.
Oorzaken van een liesbreuk of dijbreuk
Een verzwakking van de buikspieren kan optreden door:
- toename in gewicht
- chronisch persen bij constipatie of prostaatproblemen
- chronisch hoesten (bijvoorbeeld door roken of longproblemen)
- veelvuldig tillen of zwaar lichamelijk werk
Eenmaal de uitstulping aanwezig is, zal ze meestal toenemen in grootte. Na verloop van tijd kunnen buikorganen zoals darmen, buikvet of zelfs de blaas in de uitstulping terechtkomen. Dat kan leiden tot uiteenlopende klachten.
Klachten bij een liesbreuk of dijbreuk
De symptomen zijn erg individueel. Sommige mensen ervaren slechts een licht branderig gevoel in de liesstreek. Anderen hebben last van hevige pijn, misselijkheid en braken. In ernstige gevallen spreken we van een ingeklemde breuk, waarbij de inhoud van de breuk (bijvoorbeeld de darm) bekneld raakt.
⚠️ Spoed is dan noodzakelijk. Als de bloedtoevoer naar de darm wordt afgesneden, kan deze afsterven. Ook een darmafsluiting kan optreden. In beide gevallen is een dringende operatie onvermijdelijk.
De diagnose wordt doorgaans gesteld via een lichamelijk onderzoek. De arts voelt of ziet een bult in de liesstreek. Alleen een operatieve ingreep biedt genezing.
Een liesbreuk kan zich aan één of beide kanten voordoen. Een dijbreuk ontstaat iets lager, net onder de lies. Dijbreuken komen vaker voor bij vrouwen en hebben een grotere kans op inklemming. Ze worden vaak aangezien voor liesbreuken.
Behandeling van liesbreuk en dijbreuk
In ons ziekenhuis worden twee technieken toegepast om deze breuken aan te pakken, in de regel met een prothese (‘netje’).
De open techniek (Lichtenstein bij liesbreuk) of de laparoscopische techniek.
Voorbereiding op de operatie
Voor de ingreep is het belangrijk om:
- de chirurg te informeren over medicatiegebruik (bv. bloedverdunners) of allergieën (jodium, pleisters,…)
- het operatiegebied goed te wassen
- geen sieraden of juwelen te dragen
- vervoer of begeleiding na de operatie te voorzien, want zelf rijden is tijdelijk verboden
Liesbreukoperatie volgens Lichtenstein (open methode)
Deze methode is vooral geschikt voor: Recidief liesbreuk na een eerder laparoscopisch herstel, mensen met hart- of longproblemen waar een narcose niet haalbaar is (een ruggenprik wordt hier dan toegepast), ingeklemde liesbreuken.
Complicaties kunnen zijn: bloeduitstorting (eventueel tot in de balzak of schaamlippen), wondinfectie, kans op recidief (1 à 2%), zenuwbeschadiging met gevoelloosheid of chronische pijn.
Laparoscopisch liesbreukherstel (standaard techniek)
Deze methode gebeurt via enkele kleine sneetjes in de buikwand onder algemene verdoving. Er wordt CO₂-gas ingeblazen tussen het buikvlies en de spieren. De breuk wordt van binnenuit hersteld met een kunststof matje.
Voordelen:
- minder wondpijn
- sneller herstel
- geschikt bij bilaterale liesbreuken
Mogelijke complicaties zijn dezelfde als de open ingreep. Recidiefkans 0,6 à 0,7%.
Behandeling van dijbreuk
Een dijbreuk kan op dezelfde manier behandeld worden als een liesbreuk: via open of laparoscopische chirurgie. Bij open operaties wordt meestal geen matje gebruikt, omdat de opening klein is.
Herstel na de operatie
Na open liesbreuk- of dijbreukoperatie (Lichtenstein)
- Daghospitalisatie of overnachting
- Pijnstilling met paracetamol
- Autorijden: pas na 1 week
- Fietsen: vanaf 3 weken
- Zware arbeid of tillen: pas na 6 weken
- Hechtingen zijn resorbeerbaar en verborgen
- Controleafspraak na 3 weken
Na laparoscopische liesbreuk- of dijbreukoperatie
- 1 nacht opname of daghospitalisatie
- Pijnstilling met paracetamol
- Autorijden: pas na 1 week
- Fietsen: vanaf 2 weken
- Zware arbeid of tillen: pas na 4 weken
- Hechtingen zijn resorbeerbaar en verborgen
- Controle na 3 weken
Besluit
Een liesbreuk of dijbreuk is goed te behandelen, maar het is belangrijk om tijdig in te grijpen. Zeker bij klachten zoals pijn, misselijkheid of een niet-terugduwbare uitstulping is een snelle medische beoordeling nodig. Beide technieken – open of laparoscopisch – bieden goede resultaten met een lage kans op complicaties.
