Aambeien / Speen / Hemorroïden
Wat zijn aambeien?
Aambeien zijn kluwens van bloedvaten die zich op twee plekken bevinden. Enerzijds op de overgang van de endeldarm en het anaal kanaal (inwendig) en anderzijds op de overgang van het anaal kanaal en de huid rondom de anus (uitwendig). Deze bloedvaten zetten uit door verschillende oorzaken waardoor klachten kunnen ontstaan.
Oorzaken van aambeien
De belangrijkste oorzaken van aambeien zijn:
- Ongezonde voedingsgewoonten: te weinig vezels en onvoldoende vochtinname.
- Verkeerd toiletgedrag: lang op het toilet zitten of hard persen.
- Zwaarlijvigheid en een zittende levensstijl.
- Zwangerschap, door verhoogde druk op de bloedvaten.
Al deze factoren verhogen de druk op de zwellichamen rond de anus, wat stuwing en klachten veroorzaakt.
Symptomen en diagnose
Typische symptomen van aambeien zijn:
- Helder rood bloed op het wc papier, op de ontlasting of na het toiletbezoek.
- Pijn rond de anus, jeuk of een drukkend gevoel.
- Gevoel van aandrang, zelfs na de stoelgang.
De arts voert een lichamelijk onderzoek uit in knie-ellebooghouding of linkerzijligging. Hierbij inspecteert hij de anus visueel en via anuscopie (kleine kijkbuis). Bij twijfel, vooral bij patiënten ouder dan 50 jaar, volgt een coloscopie of radiologisch onderzoek om andere oorzaken zoals darmkanker of divertikels uit te sluiten.
Preventie van aambeien
Voorkomen is beter dan genezen. Enkele preventieve tips:
- Eet vezelrijk (volkoren producten, groenten, fruit, zemelen).
- Drink voldoende water (minstens 1,5 tot 2 liter per dag).
- Regelmatig toiletbezoek zonder uitstel of overmatig persen.
- Beweeg voldoende en voorkom overgewicht.
Behandeling van aambeien
Niet-chirurgische behandelingen
Symptomen kunnen tijdelijk verlicht worden met:
- Zalven, crèmes, zetpillen of klysma’s.
- Deze middelen behandelen de klachten, maar niet de oorzaak.
Laser hemorroidoplastie
De aambeien worden met behulp van een puntige laserprobe gecannuleerd en van binnenuit toegeschroeid. De aanvoerende bloedvaten worden hierbij dichtgebrand en het weefsel van de aambei zelf wordt gelijktijdig al verkleind. Nadien zal tijdens de genezingsperiode een verdere verlittekening ontstaan met aanvullend verkleinen van de aambei en zo verstrijken van de klachten.
De procedure gebeurt onder algemene verdoving in dagziekenhuis of met overnachting, in samenspraak met de chirurg. Het belangrijkste voordeel van deze procedure is een snel herstel met weinig pijn na de ingreep. Daarenboven kan de procedure herhaald worden zo er toch nieuwe klachten ontwikkelen.
Hemorroidectomie (chirurgische verwijdering)
- Wordt gekozen bij ernstige, uitgezakte of getromboseerde aambeien.
- De operatie gebeurt onder algemene verdoving met een opname van minstens één nacht.
- De aambeien worden weggesneden en de bloedvaten afgebonden.
- Nazorg: goede hygiëne met lauwwarm water, wondzorg door een thuisverpleegkundige en het soepel houden van de stoelgang.
Belangrijke aandachtspunten bij chirurgie
- Meld allergieën of medicatiegebruik aan de arts (bijv. bloedverdunners).
- Nuchter blijven bij algemene verdoving.
- Laat juwelen thuis en voorzie begeleiding na de ingreep.
